Begrijp dit symptoom
Nachtzweten en opvliegers
Uma Health
Inzicht
De essentie
Dit symptoom ontstaat door de hormonale verschuivingen die je lichaam ondergaat. Begrijpen wat er gebeurt helpt je beter om te gaan met wat je voelt.
De (mogelijke) oorzaak
Zweten in de overgang hoort vaak bij vasomotorische klachten: opvliegers en nachtelijke zweetaanvallen. Minder oestrogeen en hormonale schommelingen kunnen de temperatuurregeling ontregelen. Daardoor krijg je plots warmte, roodheid en zweten, soms ook met hartkloppingen. Bij sommige vrouwen spelen triggers mee zoals alcohol, warme dranken of gekruid eten.
Wat (vaak) helpt
Veel vrouwen hebben baat bij een koele slaapomgeving (ventilatie, laagjes, ademende stoffen) en bij het vermijden van bekende triggers in de avond. Als opvliegers en nachtzweten je dagelijks functioneren of slaap sterk verstoren, kun je met je arts bespreken welke aanpak past. Hormonen kunnen opvliegers verminderen, maar er zijn ook andere opties zoals mindfulness of gedragstherapie om beter met klachten om te gaan.
De wetenschap
Opvliegers en nachtzweten vallen onder “vasomotorische klachten”. In richtlijnen worden opvliegers en nachtelijke zweetaanvallen zelfs gebruikt als kernsignaal om overgangsklachten te herkennen bij vrouwen vanaf 40 jaar, als andere oorzaken zijn uitgesloten. In België wordt ook het woord vapeurs gebruikt voor warmteopwellingen met zweten en soms hartkloppingen.
Wat onderzoekers denken dat kan meespelen
- Hormonale schommelingen en minder oestrogeen kunnen de temperatuurregeling ontregelen, waardoor je plots warmte en zweten krijgt.
- Slaapverstoring: nachtzweten kan je meerdere keren per nacht wakker maken, ook als je dat niet altijd bewust registreert.
- Samenhang met andere klachten: nachtzweten komt vaak samen met vermoeidheid, stemmingsklachten en onrust, vooral wanneer slaap langdurig onder druk staat.
Factoren die het kunnen verergeren
- Alcohol, warme dranken en gekruid eten (zeker ’s avonds) kunnen bij sommige vrouwen warmte-aanvallen uitlokken.
- Roken kan samengaan met meer opvliegers.
- Een te warme slaapkamer of synthetische stoffen maken het vaak onaangenamer (je blijft klam).
Wat je concreet kan doen
1) Maak je nachten “koeler”
Ventileer, kies ademende stoffen, werk met laagjes, leg een extra T-shirt klaar.
2) Check je avondtriggers (2 weken)
Noteer: alcohol, warme dranken, pittig eten, stress, en hoe je nacht was. Thuisarts benoemt deze triggers als mogelijke aanjagers.
3) Pak de kettingreactie aan
Als nachtzweten je slaap breekt, gaat je energieniveau omlaag. Dan wordt prikkelbaarheid of somberheid sneller voelbaar.
Daarom helpt het om tegelijk je slaap te ondersteunen (interne link naar “slaapproblemen”) en je herstel te bewaken.
4) Bespreek behandelopties als het te veel wordt
Als klachten je leven beperken, kan je met je arts bekijken wat past. Bio-identieke hormonen zijn dan een optie om opvliegers te verminderen, en er bestaan ook niet-medicamenteuze opties zoals mindfulness/gedragstherapie.