Begrijp dit symptoom
Hartkloppingen tijdens de overgang
Uma Health
Inzicht
De essentie
Dit symptoom ontstaat door de hormonale verschuivingen die je lichaam ondergaat. Begrijpen wat er gebeurt helpt je beter om te gaan met wat je voelt.
De (mogelijke) oorzaak
In de overgang schommelen hormonen, en dat kan je stress- en “alarm”-systeem gevoeliger maken. Daardoor kan je hart sneller of onregelmatiger aanvoelen, zeker rond opvliegers of ’s nachts. Tegelijk kunnen ook andere dingen hartkloppingen uitlokken: stress, slecht slapen, cafeïne/alcohol, uitdroging, een te snel werkende schildklier of bloedarmoede. Daarom is het slim om het totaalplaatje te bekijken, zeker als het nieuw is of duidelijk verandert.
Wat (vaak) helpt
Bij veel vrouwen helpt het om triggers te beperken en het lichaam rustiger te krijgen: voldoende drinken, cafeïne en alcohol minderen (zeker later op de dag), regelmaat in slaap en momenten van ontprikkelen. Als je hartkloppingen vaak terugkeren zonder duidelijke reden, laat dan je hartritme eens controleren door je huisarts.
De wetenschap
Hartkloppingen (palpitaties) zijn meestal geen “ziekte op zichzelf”, maar een signaal: je voelt je hart sneller, harder of onregelmatig kloppen. Tijdens de menopauzetransitie worden ze vaak samen gezien met vasomotorische klachten zoals opvliegers en nachtzweten. Dat kan heftig aanvoelen, zeker als het je onverwacht overvalt.
Wat onderzoekers denken dat kan meespelen
- Hormonale schommelingen: in perimenopauze kan dit al starten; het zenuwstelsel kan gevoeliger reageren.
- Opvliegers/nachtzweten: hartkloppingen worden vaak in diezelfde momenten gemeld.
- Stress en onrust: emotie en spanning kunnen palpaties uitlokken of versterken.
- Andere oorzaken die erop lijken: schildklier die te snel werkt, bloedarmoede, uitdroging, hartritmestoornis.
Factoren die het kunnen verergeren
- Veel cafeïne (koffie/energy), alcohol, nicotine.
- Slecht slapen en vermoeidheid.
- Te weinig drinken, zeker bij warmte/nachtzweten.
- Lang “doorgaan” met stress, zonder herstel.
Wat je concreet kan doen
1) Breng je patroon in kaart (7–14 dagen)
Noteer: moment (overdag/’s nachts), duur, context (stress, koffie/alcohol, opvlieger/nachtzweten), en of je je duizelig/benauwd voelt.
2) Pak de meest voorkomende triggers aan
- Drink voldoende en spreid je vochtinname.
- Beperk cafeïne en alcohol, zeker later op de dag.
- Bouw een rustiger avondritueel (slaap ondersteunt je stresssysteem).
3) Laat het controleren als het terugkomt
Heb je regelmatig hartkloppingen zonder duidelijke aanleiding? Dan is het verstandig om je hartritme eens te laten checken door je huisarts.