Begrijp dit symptoom
Botontkalkin
Uma Health
Inzicht
De essentie
Dit symptoom ontstaat door de hormonale verschuivingen die je lichaam ondergaat. Begrijpen wat er gebeurt helpt je beter om te gaan met wat je voelt.
De (mogelijke) oorzaak
Je botten zijn voortdurend bezig met opbouw en afbraak. Rond en na de menopauze verandert die balans. Door de daling van oestrogeen kan het lichaam sneller bot afbreken dan het opnieuw opbouwt. Dat is één van de redenen waarom osteoporose vaker voorkomt bij vrouwen na de menopauze. Erfelijkheid, een laag lichaamsgewicht, weinig beweging, roken, bepaalde medicatie (zoals langdurig cortisonegebruik) of een vroege menopauze kunnen het risico verder verhogen.
Wat (vaak) helpt
De basis blijft verrassend concreet: botten houden van belasting. Regelmatige beweging met impact en kracht (wandelen, traplopen, krachttraining) ondersteunt bot en spieren. Ook voeding telt: voldoende calcium en vitamine D helpen je lichaam om botweefsel te onderhouden. Als je een verhoogd risico hebt, kan een botdichtheidsmeting zinvol zijn om je situatie in kaart te brengen. Bespreek dit ook als je al een breuk had na een kleine val, of als osteoporose in je familie zit.
Botontkalking is vaak een “stille” verandering
Osteoporose bouwt meestal langzaam op. Je voelt geen “botpijn” terwijl je botdichtheid daalt. Daarom wordt botontkalking vaak pas ontdekt na een breuk. Dat maakt preventie en vroege risicocheck belangrijk.
Waarom het risico stijgt na de menopauze
Oestrogeen helpt je botten beschermen. Wanneer dat hormoon daalt, kan botverlies sneller gaan. Dat is een normale verandering, maar het tempo verschilt sterk per vrouw. Bij sommigen blijft het beperkt. Bij anderen evolueert het richting osteopenie of osteoporose.
Risicofactoren die extra aandacht verdienen
- Je kwam vroeg in menopauze
- Osteoporose komt vaak voor in je familie
- Je hebt al een breuk gehad na een kleine val
- Je gebruikt langdurig cortisone-achtige medicatie
- Je hebt een laag lichaamsgewicht of weinig spiermassa
Herken je jezelf hierin, dan loont het om je risico te laten inschatten.
Wat je zelf kan doen: drie hefbomen
1) Beweging die botten prikkelt
Bot reageert op belasting. Wandelen, traplopen en krachttraining helpen je botten en spieren sterk te houden.
2) Voeding als basis
Calciumrijke voeding en voldoende vitamine D ondersteunen je botstofwisseling. Als je weinig zonlicht krijgt, kan je arts adviseren om dit te checken.
3) Valpreventie
Sterkere benen, beter evenwicht en een veilige thuisomgeving verlagen je kans op breuken. Dat klinkt simpel, maar het effect kan groot zijn.
Wanneer je best laat checken
- Je hebt een breuk gehad die niet “past” bij de impact
- Je wordt kleiner of krijgt plots veel rugklachten
- Je hebt meerdere risicofactoren tegelijk
Dan kan een botdichtheidsmeting (DEXA-scan) helpen om je botdichtheid en breukrisico in kaart te brengen.