Begrijp dit symptoom
Vermoeidheid tijdens de overgang
Uma Health
Inzicht
De essentie
Dit symptoom ontstaat door de hormonale verschuivingen die je lichaam ondergaat. Begrijpen wat er gebeurt helpt je beter om te gaan met wat je voelt.
De (mogelijke) oorzaak
Vermoeidheid in de overgang heeft zelden één duidelijke oorzaak. Opvliegers en nachtzweten kunnen je slaap herhaaldelijk onderbreken, waardoor je lichaam niet oplaadt. Bij sommige vrouwen speelt ook veel bloedverlies mee, met risico op bloedarmoede en “moe zijn”. Stress en piekeren maken het vaak nog zwaarder. En soms is er iets anders aan de hand (bv. schildklier, ijzertekort, slaapapneu), wat sterk op overgangsklachten kan lijken.
Wat (vaak) helpt
De grootste winst zit vaak in de basics: je slaap ondersteunen (koel slapen, vaste routine, minder alcohol laat op de avond), dagelijks bewegen op een haalbaar niveau, en je dag plannen rond je energie. Eet regelmatig en kies maaltijden die je bloedsuiker stabiel houden (minder “crash”). Blijft de vermoeidheid aanhouden, wordt ze extreem, of voel je je echt uitgeput, dan is het slim om dit te bespreken met een arts en gericht oorzaken uit te sluiten (bv. bloedarmoede).
De wetenschap
“Vermoeidheid” betekent niet alleen slaperig zijn. Het kan voelen als: geen drive, een zwaar lichaam, sneller overprikkeld zijn, minder focus, sneller emotioneel. Rond de overgang is dat herkenbaar. Bij veel vrouwen komt het samen met slapeloosheid, nachtzweten en soms ook hartkloppingen.
Belangrijk: vermoeidheid is vaak een signaal, geen einddiagnose. Het loont om te kijken wat er bij jou precies onder zit.
Wat onderzoekers denken dat kan meespelen
- Verstoorde slaap: nachtzweten en opvliegers (vapeurs) kunnen je slaap meerdere keren per nacht breken, zonder dat je het altijd bewust doorhebt.
- Veel bloedverlies → bloedarmoede: bij hevige bloedingen kan bloedarmoede ontstaan. “Moe zijn” en duizeligheid zijn dan typische signalen.
- Stress en langdurige belasting: je hoofd blijft draaien, je lichaam blijft in waakstand. Dat geeft minder herstel en meer uitputting.
- Mentale klachten: somberheid, prikkelbaarheid en onrust kosten energie en kunnen tegelijk ontstaan door slecht slapen.
- Andere oorzaken die erop lijken: ijzertekort, schildklierproblemen, slaapapneu, medicatie-effecten. Als je het gevoel hebt dat je klachten “niet kloppen” bij je situatie, laat dit gericht nakijken.
Factoren die het kunnen verergeren
- Onregelmatige bedtijden of veel “inhaalslaap” in het weekend.
- Alcohol laat op de avond (kan nachtelijk zweten en slaapkwaliteit verslechteren).
- Veel cafeïne of energiedrankjes, zeker later op de dag.
- Te hard trainen als je al op je tandvlees zit (je voelt je daarna nóg leger).
- Lang doorgaan zonder herstelmomenten, ook als je lichaam al signalen geeft.
Wat je concreet kan doen
Slaap (meestal de grootste hefboom):
- Koel slapen, laagjes, ademende stoffen.
- Vaste opsta-tijd.
- Cafeïne beperken in de namiddag.
Beweging (haalbaar en consistent):
- Dagelijks wandelen of rustige cardio.
- 2–3x/week lichte kracht helpt je lichaam sterker te blijven (zeker als je ook futloos bent).
Voeding voor stabielere energie:
- Regelmatige maaltijden.
- Minder snelle koolhydraten die je eerst een piek geven en daarna een dip.
Energie beschermen (als je “op” wakker wordt):
- Plan je moeilijkste taken op je beste moment van de dag.
- Bouw korte herstelmomenten in (5–10 minuten).
- Schrap één ding dat “moet” maar niet essentieel is, en kijk wat dat doet.
Wanneer je best extra laat checken:
Je contacteert best je huisarts als moeheid samengaat met signalen zoals hartkloppingen, benauwdheid, onverklaard gewichtsverlies, heel somber zijn of opvallend meer zweten ’s nachts.
Dat klinkt spannend, maar het doel is simpel: niets missen, en sneller bij de juiste aanpak uitkomen.