Begrijp dit symptoom
Stemmingswisselingen
Uma Health
Inzicht
De essentie
Dit symptoom ontstaat door de hormonale verschuivingen die je lichaam ondergaat. Begrijpen wat er gebeurt helpt je beter om te gaan met wat je voelt.
De (mogelijke) oorzaak
Stemmingswisselingen in de overgang hebben meestal meerdere oorzaken. Hormonale schommelingen kunnen invloed hebben op je stresssysteem en op stoffen in je brein die mee je stemming sturen, zoals serotonine. Slaap speelt ook vaak mee: als je slecht slaapt door nachtzweten of opvliegers, kan je je sneller somber, verdrietig of boos voelen. Soms lopen overgangsklachten en een echte depressie of angststoornis door elkaar. Dan is extra hulp zinvol.
Wat (vaak) helpt
Veel vrouwen hebben baat bij drie basics: meer herstel, minder stressdruk, meer beweging. Zorg dus dat je voldoende rust, regelmatig beweegt en ontspanning zoekt. Gesprekstherapie kan helpen bij angst en lage stemming, en kan tegelijk de slaap ondersteunen. Als je klachten zwaar zijn, lang duren, of je jezelf niet meer herkent, bespreek dit met je huisarts.
De wetenschap
Stemmingswisselingen zijn meer dan “een slechte dag”. Het kan gaan over prikkelbaarheid, huilbuien, onrust, angst of een lagere stemming. Zulke klachten komen vaak voor rond de menopauze en perimenopauze. In België wordt dit soms breder benoemd als “gemoedsstoornissen”, met woorden als droefheid, prikkelbaarheid en angst.
Wat onderzoekers denken dat kan meespelen
- Hormoonschommelingen: kunnen je stemming beïnvloeden via je stresssysteem en via stoffen zoals serotonine.
- Slaapverstoring: door opvliegers/nachtzweten kan je slaap slechter worden. Daardoor kan je je moe, somber of sneller boos voelen.
- Stress en mentale belasting: als je al lang “op reserve” leeft, is je veerkracht lager. Dan komen emoties sneller binnen.
Factoren die het kunnen verergeren
- Onregelmatige nachten of te weinig herstel.
- Alcohol (zeker ’s avonds) en veel cafeïne kunnen onrust en slaap verstoren.
- Lang blijven doorgaan zonder pauzes, ook al voel je dat je spanning opstapelt.
Wat je concreet kan doen
1) Breng je patroon in kaart (10–14 dagen)
Noteer: slaap, opvliegers/nachtzweten, stress, alcohol/cafeïne, momenten van prikkelbaarheid. Dat maakt je triggers zichtbaar.
2) Zet in op herstel
Meer rust en regelmaat helpen vaak al.
3) Beweeg op een haalbaar ritme
Niet als “moeten”, wel als anker. Een korte wandeling telt ook.
4) Praat erover als het zwaar wordt
Cognitieve gedragstherapie kan helpen bij angst en lage stemming, en kan ook slaap verbeteren.
Als je jezelf kwijt bent, of als je depressieve klachten herkent: laat je begeleiden.