Spring naar inhoud

Begrijp dit symptoom

Angsten

U

Uma Health

Medisch geverifieerd5 min lezen

Inzicht

De essentie

Dit symptoom ontstaat door de hormonale verschuivingen die je lichaam ondergaat. Begrijpen wat er gebeurt helpt je beter om te gaan met wat je voelt.

Mogelijke oorzaken

Angstklachten tijdens de peri-menopauze en menopauze kunnen samenhangen met schommelende en dalende hormonen, die op hun beurt invloed kunnen hebben op je “stress- en kalmeringssysteem” in de hersenen. Denk aan veranderingen in serotonine, oestrogeen, progesteron en GABA.

De link is complex en niet bij iedereen hetzelfde. Bij veel vrouwen is er óók een verband met opvliegers, al is het niet duidelijk wat eerst komt. Goed nieuws: bij sommige vrouwen nemen angstklachten af nadat hormonen na de menopauze stabieler worden.

Wat (vaak) helpt

Begin met de basics: slaap, stressreductie, regelmatige beweging en voeding (bijv. mediterraan en laag in suiker/sterke bloedsuikerpieken). Daarnaast kunnen CGT (cognitieve gedragstherapie), meditatie/ademhaling en vaker naar buiten gaan helpen. Supplementen en medicatie kunnen voor sommige mensen zinvol zijn, maar het effect verschilt en vraagt vaak begeleiding.

Eerlijk en transparant

De meest voorkomende vragen

Bekijk alle vragen
Mentaal

De wetenschap

Tijdens de menopauzetransitie kunnen hormoonschommelingen invloed hebben op systemen die je stemming en stressrespons mee sturen:

  • Serotonine (stemmingsstabiliteit) kan mee fluctueren met leeftijd en dalend oestrogeen.
  • Oestrogeen hangt samen met serotonineniveaus en receptoren, maar die relatie is ingewikkeld en nog volop onderwerp van onderzoek.
  • Progesteron wordt soms “kalmerend” genoemd en kan mogelijk invloed hebben op GABA, een neurotransmitter die een rustgevend effect kan hebben. Bij lagere progesteronspiegels zou die “kalmerende” werking mogelijk verminderen, waardoor de stressrespons langer kan aanhouden.

Er is ook een opvallende overlap met opvliegers: onderzoek laat een verband zien tussen angst (zeker wanneer er ook lichamelijke angstsymptomen zijn) en opvliegers, maar de richting is niet duidelijk.


Wat je kan doen


Leefstijl

  • Voeding: mediterraan, liefst ook laag in suiker en “bloedsuikerpieken”; minder alcohol (zeker als je slaap eronder lijdt).
  • Beweging: volgens World Health Organization is 150 min/week matig intens bewegen al helpend voor stemming en stress (bv. stevig wandelen).
  • Stressreductie: meditatie (apps zoals Headspace, Insight Timer of Calm) of biofeedback zoals HeartMath.
  • Therapie: CGT kan helpen om piekerpatronen en gedrag te doorbreken (meer langetermijnaanpak).
  • Natuur & sociale rustmomenten: vaker buiten komen en bewust herstelmomenten plannen kan ondersteunend werken.


Medicatie

  • Hormonaal: de data over hormoontherapie en angst zijn gemengd (kleinere studies spreken elkaar tegen of tonen geen effect). Progesteron kan in vroege perimenopauze mogelijks het proberen waard zijn bij cyclusgebonden angst, en dat lage-dosis anticonceptie soms gebruikt wordt bij PMDD of matige PMS.
  • Niet-hormonaal: SSRI’s en SNRI’s worden genoemd als first-line medicatie voor angst/depressie in peri- en menopauze, met mogelijke bijwerkingen zoals gewichtstoename en lager libido.


Supplementen

Er zijn supplementen die in studies mogelijk helpen bij angst, maar: effect verschilt per persoon en sommige combinaties (bv. met antidepressiva) zijn niet oké. Overleg dus best met een arts/apotheker, zeker als je medicatie neemt.